Praktyczne porady dla matek i ojców. Przeczytaj, co powinni wiedzieć rodzice o zdrowiu dziecka.

Czy dziecko jest za chude? Może niedożywione?

Pediatra często musi odpowiadać na takie pytania i wyjaśniać, co to jest niedożywienie.

    W dużym uproszczeniu, niedożywieniem określamy stan organizmu będący skutkiem długotrwałego niedoboru składników pokarmowych. Niedobór może dotyczyć białka, węglowodanów, minerałów czy też tłuszczów. Niedożywiony organizm musi czerpać energię z rozpadu własnych tkanek. Do takich sytuacji może dojść na skutek wielu chorób przewlekłych, m.in. nowotworowych, chorób zakaźnych albo zaburzeń wchłaniania.

    Na niedożywienie wskazuje utrata 10% masy ciała w ciągu ostatnich 3 miesięcy. Dokładniej można sprawdzić stan odżywienia poprzez porównanie wagi dziecka z wagą innych, zdrowych dzieci (w odniesieniu do wzrostu i wieku). Do tej oceny służą wykresy, czyli tzw. siatki centylowe, inne dla chłopców, inne dla dziewczynek. Wykresy wskazują, jaki procent zdrowych dzieci waży mniej lub więcej od konkretnego dziecka.  Niedożywienie podejrzewamy, gdy waga dziecka będzie się istotnie różniła od średniej masy ciała dzieci zdrowych o tym samym wzroście i wieku. Taka sytuacja będzie np. dotyczyć dziecka przeciętnego wzrostu, ważącego mniej niż 97% jego rówieśników.

    W oczach rodziców, a szczególnie babć, małe dzieci są prawie zawsze za chude. Zwykle do czasu, gdy z fizjologicznego niejadka przechodzą w fazę "odkurzacza". Po kilku latach puszystość jest wyraźnie widoczna – coraz częściej zbyt wyraźnie. Otyłość jest wokół nas i stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia.

    Bywają dzieci, które jedzą dosyć, a nawet za dużo, a mimo to są niedożywione – dostają bowiem jedzenie marnej jakości. Można podawać dziecku regularnie posiłki o zwiększonej liczbie kalorii, nie dostarczając przy tym odpowiednich składników odżywczych, szczególnie białka i witamin, których niedobór upośledza czynności organizmu. Często są to dzieci otyłe z powodu spożywania nadmiernych ilości słodyczy, batoników, słodkich napojów, chipsów czy fast foodów. “Niedożywione z przejedzenia” – tak się mówi o dzieciach, których dieta zawiera dostatecznie dużo kalorii, tylko, że zamiast białka zapewnia jedynie niezdrowy tłuszcz i puste węglowodany. Takie dzieci częściej chorują, a w przyszłości będą znacznie bardziej zagrożone cukrzycą, nadciśnieniem i zawałami.

Z drugiej strony spotykamy się z niedożywieniem z braku pożywienia – z niezaspokojonego głodu.

 Wczesnymi objawami niedożywienia u dzieci mogą być:

- brak przyrostu lub nawet zmniejszenie masy ciała

- zmiana zachowania, np. drażliwość, apatia

- przewlekłe zmęczenie

- pogorszenie wyników w nauce, spowodowane osłabieniem pamięci i koncentracji.

     W dalszym etapie, kiedy niedożywienie przechodzi w stan przewlekły, dziecko jest narażone nie tylko na większe wychudzenie, nierośnięcie, obniżenie wydolności i sprawności fizycznej, ale również na:

- krzywicę

- opóźnienie dojrzewania

- niedokrwistość

- wysuszenie skóry

- wypadanie włosów

- zaburzenia zachowania

oraz inne choroby związane z zaburzonym metabolizmem.

 

    Według badań GUS, na które powołuje się Polski Czerwony Krzyż, ponad pół miliona dzieci w Polsce jest głodnych lub niedożywionych. Taką liczbę podano w 2014 roku, w Światowym Dniu Walki z Głodem. Wiele z tych dzieci pochodzi z ubogich rodzin, mających problemy z zaspokojeniem swoich elementarnych potrzeb.
    Niedożywienie jest jednym z poważniejszych problemów społecznych. Stanowi zagrożenie dla zdrowia dzieci, będzie również miało konsekwencje w ich późniejszym, dorosłym życiu. O istnieniu niedożywionych należy przypominać społeczeństwu, czyli nam wszystkim.

W Polsce powstały programy, w ramach których finansowane są posiłki dla dzieci w szkołach i świetlicach.

Można między innymi wspierać program “Pajacyk”. Możliwości przekazywania darowizny na stronie: www.pajacyk.pl .

    Od 2002 roku Caritas w Polsce prowadzi ogólnopolską kampanię społeczną „Kromka Chleba” – jej zadaniem jest zbieranie środków na pomoc żywnościową dla najuboższych. Prowadzona jest zbiórka żywności, która trafia do jadłodajni, świetlic, kuchni dla ubogich oraz do osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Możliwości wsparcia na stronie internetowej: www.caritas.pl .

 

    Z przykrością należy jednak wspomnieć, że istnieją stowarzyszenia i organizacje wykorzystujące nieszczęścia innych do robienia biznesu, dochodowego, ale dla siebie. Warto sprawdzić, jaką część zebranych pieniędzy przekazują potrzebującym, a jaką wykorzystują na działania organizacyjne, w których istotny udział mają wynagrodzenia dla działaczy.

O mnie

Marek Pleskot

Jestem pediatrą od ponad 30 lat. Przez 14 lat uczyłem studentów i specjalizujących się lekarzy w Warszawskiej Akademii Medycznej, od 22 lat prowadzę gabinet pediatryczny w Podkowie Leśnej. Wiem o co pytają rodzice i wiem czego zwykle nie zdążą wytłumaczyć inni lekarze.

Popularne porady

Niedobór żelaza bez niedokrwistości.

Niedobór żelaza jest istotnym problemem,

Rumień zakaźny

RUMIEŃ ZAKAŹNY atakuje przedszkola okresowo, ale masowo.

© 2015 pediatraodpowiada.pl. Porady dla rodziców i opiekunów dzieci