Praktyczne porady dla matek i ojców. Przeczytaj, co powinni wiedzieć rodzice o zdrowiu dziecka.

CZYTAJ DZIECKU CODZIENNIE

Po co czytać, włączony

telewizor nie wystarczy?

      Eksperci uważają, że czytanie odpowiedniej lektury to bardzo dobry pomysł. Dla dziecka ważne jest nie tylko samo czytanie, ale także dobór odpowiednich treści, ich wartość językowa i poznawcza, a także przekazywane wartości.

      Obecnie w mediach, nie tylko internetowych, ale i papierowych zwykle czytamy krótkie teksty informacyjne zawierające zazwyczaj pobieżne, ale przyciągające uwagę wiadomości. Wartość językowa tych przekazów, a często też merytoryczna, jest nierzadko wątpliwa. Ważniejsza jest sensacja, groza lub rozbawienie.

      Czytanie książek zapoznaje dziecko z tekstem literackim, jakże odmiennym od tego, jaki możemy usłyszeć na ulicy czy w telewizji. Ludzie naśladują celebrytów, którzy dla większej "atrakcyjności" posługują się językiem poborowych na poligonie.

 

Od kiedy czytać?

        Wielu specjalistów zaleca rodzicom i opiekunom, aby czytali książki dzieciom już od pierwszych miesięcy ich życia. Proponuję po zakończeniu okresu adaptacji do nowego świata, czyli po 100 dniach, zakończyć "wakacje" i rozpocząć edukację. Wcześniej dziecko wymaga bliższego kontaktu z twarzą, a zwykłe mówienie to ułatwia.

        Mówić do dziecka należy jak najwięcej. Głos opiekuna, podobnie jak przytulanie, zapewnia dziecku komfort bezpieczeństwa. Ma świadomość, że właściciel głosu jest przy nim. Mówmy więc co widzimy, słyszymy i co czujemy. Mówmy jak normalnie rozwinięci ludzie. Bez udziwnień i zdrobnień.

       Ilość słów zasłyszanych przez niemowlę w pierwszym roku życia, jest niezwykle ważna. Dziecko więcej słów przyswaja  i bogatsze jest jego słownictwo.

       Podczas czytania rodzic i dziecko NADAL pozostają w bliskim kontakcie fizycznym, co sprzyja budowaniu więzi, pozwala dziecku poczuć się bezpiecznie i komfortowo.

       Wyniki badań wskazują, że u słuchających maluchów nie tylko rozwój językowy jest szybszy, ale także mają większą zdolność skupienia uwagi. Tym samym edukacja szkolna będzie efektywniejsza.

       Badania sugerują, że mali słuchacze chętniej będą się bawić z innymi dziećmi i mniej się obawiać krótkich rozstań z rodzicami. Rzadziej będą się stresować i reagować agresywnie.

       Uważa się, że jednym z najważniejszych mechanizmów powstrzymujących ludzi przed zachowaniami agresywnymi jest empatia. Można przypuszczać, że na empatię przedszkolaka wpływa fikcja literacka. To ona podważa stereotypy z którymi stykamy się w codziennym życiu. Być może czytanie fikcji wpływa na rozwój empatii także u młodszych dzieci, jednak potwierdzenie tej hipotezy wymaga dalszych pogłębionych badań w tej grupie wiekowej.

       Zapewne dzięki słuchanym opowieściom dziecko może się utożsamiać z bohaterem, próbować wyobrażać sobie siebie w sytuacjach, w których znalazł się bohater, mierzyć się z emocjami, których jeszcze nie doświadczyło lub też które są dla niego za trudne. Kontakt z książką pozwala dziecku wczuć się w sytuację drugiego człowieka, a taki mentalny trening zwiększa szansę na łatwiejszy i pełniejszy rozwój społeczno-emocjonalny. Dzieci, które rozwinęły swoją empatię rzadziej wykazują nadreaktywność i agresję.

 

Co czytać i jak czytać

         Lektura musi być dostosowana do wieku dziecka. Najmłodszym wskazane są zmywalne książeczki z prostymi obrazkami i rymowankami, które mogą być wielokrotnie czytane.

         Stwierdzono, że jeżeli czytanie jest wzmocnione poprzez interakcję z dzieckiem (czytanie dialogowe) polegającą na zadawaniu pytań, nazywaniu obiektów i aktywności, to korzystny wpływ na rozwój umiejętności językowych dziecka jest istotnie większy.

        Podczas czytania opiekunowie powinni zadawać proste pytania, takie jak: „Co to jest?”, „Gdzie to jest?”, oraz zachęcać maleństwo do nazywania wskazywanych przedmiotów.

       Z czasem dziecko zacznie zapamiętywać i podpowiadać zakończenie wielokrotnie powtarzanych tekstów. Wskazane jest komentowanie wydarzeń, rozwijania wątków lub wybranych elementów akcji w trakcie czytania. Zaobserwowano, że dzieci matek używających bogatszego języka osiągały lepsze efekty.

        Wiele bajek dla dzieci ma charakter uspokajający i wyciszający, dlatego rodzice słusznie uważają czytanie na dobranoc za dobry sposób na przygotowanie dziecka do snu.

       Wiarygodne wyniki badań wskazują, że codzienne czytanie dialogowe od pierwszych miesięcy ich życia korzystnie wpływa na ich rozwój psychoemocjonalny, więź rodzinną i może mieć istotne znaczenie w osiągnięciu gotowości szkolnej dziecka.

       Wczesne "domowe nauczanie" może być wspaniałą zabawą i nabyciem przekonania, że nauka nie jest karą za grzech pierworodny. Wydaje się, że czytanie może ułatwić dziecku wejście w świat edukacji i samodzielne sięganie po książki, a obcowanie z różnego rodzaju literaturą może korzystnie wpływać na jego postępy edukacyjne. Czytanie nie musi być kosztowne. Rodzice mogą pożyczyć książki z bibliotek lub znajomych.

       Wszystko wskazuje, że głośne czytanie dzieciom od pierwszych miesięcy życia korzystnie wpływa na ich wszechstronny rozwój.  

 

Czy czytanie dzieciom daje korzyści rodzicom?

       Można przypuszczać, że rodzice też są szczęśliwi gdy ich dziecko jest radosne, a jeszcze bardziej gdy ich potomek ukończy dobre szkoły.

       Małomówni opiekunowie mają szansę nauczyć się rozmawiać z dziećmi. Tym samym mają szansę, że na pytanie, co było w szkole?, usłyszą bardziej rozbudowana wypowiedź od stwierdzenia, że "dobrze - lekcje były".

         Czytając można się uczyć empatii i zrozumienia (nawet własnego dziecka) w każdym wieku, nawet jeśli literatura wydaje się infantylna.

O mnie

Marek Pleskot

Jestem pediatrą od ponad 30 lat. Przez 14 lat uczyłem studentów i specjalizujących się lekarzy w Warszawskiej Akademii Medycznej, od 22 lat prowadzę gabinet pediatryczny w Podkowie Leśnej. Wiem o co pytają rodzice i wiem czego zwykle nie zdążą wytłumaczyć inni lekarze.

Popularne porady

Kolka jelitowa niemowląt*

Kolki jelitowe występują

Naczyniaki i znamiona

U wielu noworodków na potylicy

© 2015 pediatraodpowiada.pl. Porady dla rodziców i opiekunów dzieci